Είναι μια από τις πιο αποσταθεροποιητικές στιγμές που μπορεί να ζήσεις δίπλα σε έναν νάρκισσο. Έχεις πάρει την απόφασή σου, έχεις βρει τη δύναμη να πεις ότι τελείωσε και τότε εκείνος καταρρέει μπροστά σου. Κλαίει και σε παρακαλάει. Λέει ότι δεν μπορεί να ζήσει χωρίς εσένα. Λέει ότι θα αλλάξει, ότι αυτή τη φορά τα πράγματα θα είναι διαφορετικά.
Ξαφνικά, κάτι μέσα σου κλονίζεται. Γιατί αυτός ο άνθρωπος που βλέπεις τώρα μπροστά σου, δεν μοιάζει με τον άνθρωπο που σε πλήγωσε; Μοιάζει ευάλωτος και αληθινός και εσύ αρχίζεις να αναρωτιέσαι: μήπως τελικά με αγαπάει; Μήπως έκανα λάθος;
Αυτή η αμφιβολία είναι ακριβώς αυτό που η συγκεκριμένη τακτική είναι σχεδιασμένη να προκαλέσει.
Τι είναι το hoovering και γιατί το κάνει;
Στη βιβλιογραφία, αυτή η συμπεριφορά ονομάζεται hoovering, από την ομώνυμη μάρκα ηλεκτρικής σκούπας. Ο νάρκισσος «ρουφάει» πίσω το θύμα όταν νιώθει ότι χάνει τον έλεγχο. Και ο λόγος δεν είναι η αγάπη, αλλά η ανάγκη για narcissistic supply, δηλαδή για την προσοχή, την επιβεβαίωση και τον έλεγχο που του παρείχες.
Όταν φεύγεις, χάνει αυτή την πηγή. Και ο νάρκισσος δεν αντέχει αυτή την απώλεια, επειδή έχασε κάτι που θεωρούσε δεδομένο.
Γιατί τα δάκρυα δεν είναι απόδειξη αγάπης
Ο νάρκισσος μπορεί να κλαίει αληθινά. Αυτό είναι σημαντικό να το καταλάβεις, γιατί πολλοί άνθρωποι σκέφτονται: «Μα τα δάκρυά του ήταν πραγματικά, δεν γίνεται να προσποιείται.» Και έχουν δίκιο. Δεν προσποιείται απαραίτητα.
Αλλά αυτό που πονάει περισσότερο τον νάρκισσο, δεν είναι η απώλειά σου, ως άνθρωπος. Είναι η απώλεια της θέσης που κατείχες στη ζωή του. Η απώλεια του ελέγχου και της εικόνας του ως αγαπημένου, επιθυμητού, απαραίτητου. Ο πόνος είναι αληθινός, απλώς δεν έχει να κάνει με εσένα, τόσο όσο νομίζεις.
Πώς διακρίνεις την αληθινή μεταμέλεια από τη χειραγώγηση
Η αληθινή μεταμέλεια έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Αναγνωρίζει συγκεκριμένες συμπεριφορές χωρίς δικαιολογίες. Δεν βάζει όρους. Δεν σε πιέζει να αποφασίσεις αμέσως. Και το πιο σημαντικό, συνοδεύεται από αλλαγή που φαίνεται στις πράξεις του, με την πάροδο του χρόνου, όχι μόνο στις υποσχέσεις της στιγμής.
Η χειραγώγηση, αντίθετα, εστιάζει στο συναίσθημα της στιγμής. Στη δική του οδύνη, στη δική του ανάγκη, στο τι θα χάσει εκείνος. Σε βάζει να νιώθεις υπεύθυνος για τον πόνο του. Και συχνά, αν δεν υποχωρήσεις, ο τόνος αλλάζει από παράκληση σε θυμό, ή ψυχρότητα. Γιατί ο στόχος του είναι η επιστροφή του ελέγχου, πίσω σε αυτόν.
Τι κάνεις με αυτό που νιώθεις;
Το να κλονιστείς όταν βλέπεις κάποιον να κλαίει για σένα είναι απόλυτα ανθρώπινο. Δεν σημαίνει ότι είσαι αδύναμος. Έχεις ενσυναίσθηση, ακριβώς αυτό που εκείνος χρησιμοποιεί εναντίον σου.
Αυτό που βοηθάει σε αυτές τις στιγμές είναι να επιστρέψεις στο ερώτημα που πραγματικά έχει σημασία: η συμπεριφορά του όντως άλλαξε, ή μόνο η τακτική του;
Τα δάκρυα είναι μια τακτική. Η αλλαγή είναι μια απόφαση που αποδεικνύεται καθημερινά, για μεγάλο χρονικό διάστημα. Και αν έχεις ζήσει αρκετούς κύκλους δίπλα σε αυτόν τον άνθρωπο, ήδη ξέρεις την απάντηση.
Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα για τη ναρκισσιστική κακοποίηση, επικοινώνησε μαζί μου στο efi@efimesitidou.com