Ένας χωρισμός από έναν νάρκισσο σύντροφο δεν τελειώνει ποτέ, με τον τρόπο που τελειώνουν οι άλλοι χωρισμοί. Γιατί όταν υπάρχουν παιδιά, ο δεσμός δεν κόβεται, αλλά μετασχηματίζεται. Και ο νάρκισσος, που έχασε τον κύριο στόχο του ελέγχου, βρίσκει συχνά ένα νέο εργαλείο: τα ίδια τα παιδιά σας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αγαπά τα παιδιά του. Όμως πλέον η σχέση του με αυτά, φιλτράρεται μέσα από την ανάγκη του για έλεγχο, δικαίωση και εξουσία. Και αυτό έχει συγκεκριμένες, μετρήσιμες συνέπειες για σένα και για τα παιδιά σου.
Πώς χρησιμοποιεί ο νάρκισσος τα παιδιά;
Ο πιο συνηθισμένος τρόπος είναι η παρεμβολή στη σχέση σου με τα παιδιά. Αυτό μπορεί να πάρει πολλές μορφές. Λέει στα παιδιά πράγματα που δεν χρειάζεται να ξέρουν, σχετικά με τον χωρισμό. Παρουσιάζεται ως ο «καλός» γονέας που τους επιτρέπει τα πάντα, ενώ εσύ είσαι αυτός που βάζει πάντα τα όρια. Χρησιμοποιεί τα παιδιά ως πηγή πληροφοριών για τη ζωή σου. Καλλιεργεί σταδιακά μια αίσθηση αμφιταλάντευσης ή και αποξένωσης ανάμεσα σε σένα και τα παιδιά σου. Όταν ο άλλος γονέας έχει ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά, ο κίνδυνος είναι υπαρκτός και χρειάζεται να βρίσκεσαι σε εγρήγορση.
Τι νιώθουν τα παιδιά;
Τα παιδιά που μεγαλώνουν με έναν νάρκισσο γονέα, βρίσκονται συχνά σε μια αδύνατη θέση: αγαπούν και τους δύο γονείς, αλλά νιώθουν ότι πρέπει να διαλέξουν πλευρά. Μαθαίνουν να ρυθμίζουν τη συμπεριφορά τους ανάλογα με το ποιον γονέα έχουν μπροστά τους και αναπτύσσουν μια εξαιρετική ευαισθησία στη διάθεση των άλλων. Ένας μηχανισμός επιβίωσης που, αν δεν αντιμετωπιστεί, τους ακολουθεί ακόμα και στην ενήλικη ζωή τους.
Αυτό που χρειάζονται περισσότερο από οτιδήποτε άλλο είναι η σταθερότητα. Ένας γονέας που είναι προβλέψιμος, ασφαλής και δεν τους τοποθετεί στη μέση.
Πώς προστατεύεις τη σχέση σου μαζί τους;
Το πρώτο και πιο σημαντικό είναι να μην αντεπιτεθείς με τον ίδιο τρόπο. Ο πειρασμός να μιλήσεις άσχημα για τον άλλο γονέα είναι κατανοητός και βάσιμος, ειδικά όταν βλέπεις αυτά που κάνει. Όμως τα παιδιά δεν έχουν την ωριμότητα να επεξεργαστούν αυτές τις πληροφορίες. Ό,τι λες για τον άλλο γονέα, το παιδί το ακούει και ως κάτι που αφορά το μισό του εαυτό του.
Αυτό που μπορείς να κάνεις, είναι να χτίσεις μια σχέση μαζί τους, που στηρίζεται στη συνέπεια, την ασφάλεια και την ειλικρίνεια, προσαρμοσμένη πάντα στην ηλικία τους. Να τους επιτρέπεις να εκφράζουν τα συναισθήματά τους χωρίς να τα κρίνεις. Να μην τους ζητάς να πάρουν θέση καιιι να διαλέξουν πλευρά και να τους θυμίζεις, με τις πράξεις σου κάθε μέρα, ότι έχουν έναν γονέα που είναι εκεί για αυτά, ό, τι και αν συμβεί.
Επίσης, είναι σημαντικό να κρατάς αποδείξεις. Ένα ημερολόγιο με περιστατικά, μηνύματα, αλλαγές στη συμπεριφορά των παιδιών μετά τις επισκέψεις. Όχι αναγκαστικά για να χρησιμοποιηθούν νομικά (αν και ποτέ δεν ξέρεις), αλλά γιατί η μνήμη ξεθωριάζει και η σαφήνεια βοηθά.
Τι κάνεις με τον εαυτό σου;
Δεν μπορείς να προστατεύσεις τα παιδιά σου αν δεν φροντίζεις και εσένα. Αυτό δεν είναι κλισέ, είναι πρακτική ανάγκη. Ένας γονέας που είναι εξαντλημένος, αγχωμένος και δεν έχει ξεπεράσει ακόμα το δικό του τραύμα, δεν μπορεί να προσφέρει τη σταθερότητα που τα παιδιά χρειάζονται.
Η θεραπευτική υποστήριξη σε αυτή τη φάση είναι ένα από τα πιο ουσιαστικά πράγματα που μπορείς να κάνεις και για σένα, και για τα παιδιά σου.
Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα για τη ναρκισσιστική κακοποίηση, επικοινώνησε μαζί μου στο efi@efimesitidou.com